Adıyaman

Adıyaman(Sêmsûr) Tarihi

adıyaman-resimleri-21Semsur (Adiyaman), tarihin bilinen en eski yerlesim birimlerindendir. Tarihinin M.O 40 binyıllarına uzandigi belirtilmektedir. Yapilan arastirmalarda magaralarda bulunan ve tastan yapilan ev aletlerinin M.O. 150 – 100 bin yillari arasinda yapildigi ifade edilmekledir.

Bölgemiz insaninin M.O. 12 bin yıllarından itibaren yerlesik duzene gecmeye basladigi ifade edilir, ilk insanin kendi eliyle yuvarlak temel üzerine “konik” tek odali evler yaptigi arastirmacilar tarafindan belirtilir. Bugun Urfa – Harran yoresinde bulunan “konik” tek odali evler, o günün yapi tipini yansıtmaktadır.

Adiyaman1Tarihi bulgulara gore M.O. 7 bin yilina kadar Paleolilik (tas devri). 7 – 5 bin yillari ara¬si Neolitik (yeni cagi). 5000 – 3000 yillan arasi Kalkolitik(bakir cagi) ve 3000 ile 1200 yillari arasi tunc cagi olarak yasadigi bilinmektedir. Paleolitik doneme ait kalintilarin ve bulgularin izinden giderek Semsur ve yoresinde. M.O. 60 – 40 bin yillarindan beri in¬sanin ayak izlerinin var olduğunu soylemek mümkündür. Semsur’un on kilometre kuze¬yinde bulunan Palanli dogal magarasinin Paleolilik donem insani tarafindan kullanildigi anlasilmistir. Magaradaki resimlerin yalin cizgilerle ve sade bir tarzda cizildigi, bunlarin arasinda acıkça secilen geyik figuru bize o donem insanlarinin avladiklari hayvanlarin resimlerini yaptiklari hakkinda fikir vermektedir.

Ayrica Sehremoz (Gire moza) höyüğünde yapilan kazilarda cakmak tasindan yapilan el baltalari, hancer ve benzer aletler o donem insanlari tarafindan korunmak ve avlanmak maksadiyla kullanildikları anlasilmakladir. Neolitik cag bir baska deyisle insanlığın tarima gectigi cag, insanlarin ağaç kovuklarından, mağaralardan cikip hayvanlari ehlilestirdigi, il¬kel olarak bitki yetistirdigi dönemdir. Neolitik doneme ait bulgular Gretille Hoyogu’nde yapilan kazilarda rastlanmistir. Semsur da bulunan elliye yakin hoyuk ve ornegin: Gretille, G re Levzin, Sofraz Tumulusu ile Ancos, Horis Kale , Hayas Huyuk ve Samsat Höyukte yapilan kazilarda Neolitik doneme ait bulgulara bolca rastlanmaktadir. Bunlardan Samsat ve Hayas Hoyukleri fikir vermek bakimindan en kayda deger olanlaridir. Kalko¬litik doneme ait bulgular adi gecen hoyuklerin tumunde rastlanamamistir.

M.O. 5 – 4 bin yillarina ait tas ve kemik yapilarindan bolgemizde Huriler adiyla tarihte bilinen bir halkin yasadigi anlatilmakladir. Malatya Aslantepe’de yapılan kazilarda bir Ari halk olan Hurrilerin 5- 4 bin yillari arasinda tas devrini yasadıklari anlasilmistir. Yine ayni bolgede iki bin yillari arasinda Hurri’lerin maden devrine gectikleri, bu doneme ait bronz esyaların bulunmasıyla anlasilmistir. M.O 3 bin yillarinda Hurri halkinin Harran bolgesinde yasadigi, ayni halkin M.O. 3700 – 3500 yillarinda Antep’te ya¬sadigi, bulunan renkli seramiklerden anlasilmakladir. Bölgemizde Hititlerin gelisinden once Hurrilerin hukum surdugu ortaya cikmakladir.

Hurrilerin M.O. 5 bin yillarinda baslayarak M.O.1340’a kadar yasadiklari belirtilmektedir. 1352 – 1340 yillari arasinda Hurriler gibi bir Ari halk olan Mittaniler ve Mittani Kralı II, Artalama’nin oglu Tusratia tahta cikis toreninden kalan belgelerinde kendisinin Hurri halki ve Mittani devletinin krali oldugunu ilan etmektedir. Hurri halkı ile Mittanilerin uzunbir donem bu bölgede egemen olduğu anlasilmaktadir. M.O 3000 yillarinda Hitit¬ler kuzeyden gelerek Anadolunun kuzey kesimlerine yerlestikleri , zamanla Orta anadolu’ya gectikleri ve ileri tarihlerde guneye sarktiklari bilinmektedir. Kronolojik olarak bolgemiz¬de hukum suren devletleri soyle siralamak mumkun:

M.O. 5000 – 1300 yillari na kadar Hurrilerin ilkel yasamdan daha ileri bir yasama dogru, bölgeye bazen egemen bazen de başka halklara bagli olarak yaşadiklari, aynı donemin son evrelerinden MO. 1200 yillarina kadar kuzey Anadoludan guneye dogru Hititlilerin egemen olduklari bilinmektedir. M.O. 1200 – 700 yillari arasinda Frigyalilarin hukum sur¬dugu, M.O. 600 – 374 yillari arasinda da sira ile Medlerin ve Perslerin egemen oldugu M.O. 334 – 169 yillari arasinda Makedonlarin egemen oldugu, M.O 169 ile MS. 72 yil¬lari arasinda Kommagene Kralliginin egemen olduğu, M.S. 72 – 395 yillari arasinda Ro¬ma imparatorlugunun egemenligini gormekteyiz. MS, 395 – 670 yillari arasinda Bizans (Dogu Roma inip.) egemen oldugu, M.S 670 – 758 yillari arasinda Emeviler. M.S. 758 -926 yillari arasi Abbasiler. M.S 926 – 958 yillari arasi Hamdaniler, M.S 958 – 1114 yillari arasi yine Bizanslarin, M. S. 1114- 1204 yillari arasinda Eyyubilerin, M. S. 1204- 1298 yillarinda Selcuklularin, MS. 1298 – 1516 yillarinda Memluklularin, M.S. 1516 yilinda Osmanli imparatorlugunun egemenligine girmistir.

adiyaman_22_800

Semsur bir sancakla Maras beylerbeyliğine bağlanmıştır. Daha sonra kaza olarak Malatya iline bağlı iken 1 Aralik 1954 tarihinde Malatya’dan ayrılıp il haline geldi.

Adıyaman’dan kesitler

 

Anasayfa >>

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s